Khorloogiin Choibalsan is a Mongolian revolutionary, leader of Mongolia from the mid—1930s to 1952, Marshal of the Mongolian People's Republic.

He was born in a nomadic family. At the age of 13, he was sent to a Buddhist monastery, where he received the religious name "Choibalsan" ("choi" — dharma, "balsan" — greatness). In 1910, he left the monastery and went to Urga (now Ulaanbaatar). He started studying Russian language at a school under the Ministry of Foreign Affairs of Mongolia, then went to study in Irkutsk. He knew Mongolian, Russian and German.

In 1919, he joined the revolutionary circle, which then joined the Mongolian People's Revolutionary Party. Thanks to this, after the victory of the Mongolian People's Revolution, Choibalsan began to occupy the most important leadership positions in the leadership of the MPR.

He served as Minister of Defense, Head of the Ministry of Internal Affairs and the Ministry of Foreign Affairs of Mongolia. In 1939, he became the Prime Minister of the MPR (the de facto head of state). Under Choibalsan, mass repressions were carried out in the country against Buddhist monks, representatives of the former nobility and other counter-revolutionary elements. Several percent of the population of Mongolia at that time was subjected to repression.

He led the Mongolian army during the battles on the Khalkhin-Gol river in 1939 and during the Soviet-Japanese War in 1945.

In 1956, under the influence of the “thaw” in the USSR, the cult of Choibalsan's personality was criticized in a report by Y. Tsedenbal at the congress of the MPRP. However, his statues were not demolished, and the administrative center of the Dornod aimag still bears the name of Choibalsan.

After his death, the body of Khorloogiin Choibalsan was placed in the mausoleum, where it was located until 2005 (together with the body of Damdin Sukhbaatar). In the 2000s, the mausoleum was demolished, and the bodies of Sukhbaatar and Choibalsan were reburied.

Хорлоогийн Чойбалсан бол Монголын хувьсгалч, 1930-аад оны дунд үеэс 1952 он хүртэл Монгол улсын удирдагч, БНМАУ-ын маршал юм.

Тэрээр нүүдэлчин гэр бүлд төрсөн. Түүнийг 13 настайд нь Буддын шашны хийдэд явуулж, тэндээ "Чойбалсан" ("чой" - ном, "балсан" - агуу) хэмээх шашны нэрийг авчээ. 1910 онд тэр хийдээ орхиж Өргөөг (одоогийн Улаанбаатар) зорьжээ. Монгол улсын ГХЯ-ны харьяа сургуульд орос хэл сурч эхлэн, улмаар Эрхүү хотод суралцахаар явжээ. Тэр монгол, орос, герман хэл мэддэг байжээ.

1919 онд хувьсгалт дугуйланд нэгдэж, улмаар МАХН-д элсчээ. Үүний ачаар Монгол ардын хувьсгал ялсны дараа Чойбалсан БНМАУ-ын удирдлагын хамгийн чухал удирдах албан тушаалуудыг хаших болжээ.

Монгол Улсын Батлан хамгаалахын сайд, Дотоод хэргийн яам, ГХЯ-ны тэргүүнээр ажиллаж байв. 1939 онд тэрээр БНМАУ-ын Ерөнхий сайд (болон төрийн тэргүүн) болов. Чойбалсангийн үед тус улсад буддын шашны лам нар, хуучин хутагтын төлөөлөгчид болон бусад хувьсгалын эсэргүү элемэнтүүдийн эсрэг үй олноор нь хэлмэгдүүлэлт явагдсан. Тухайн үед Монголын хүн амын хэд хэдэн хувь нь хэлмэгдүүлэлтэд өртөж байв.

Тэрээр 1939 онд Халхын голын тулалдаан, 1945 онд Зөвлөлт-Японы дайны үеэр Монголын армийг удирдаж байжээ.

1956 онд ЗХУ-ын “гэсэлтийн” нөлөөгөөр Чойбалсангийн хувь хүнийг тахин шүтэх явдал МАХН-ын их хурал дээр Ю.Цэдэнбалын тавьсан илтгэлд шүүмжлэлд өртсөн байдаг. Гэвч түүний хөшөөг нураагаагүй бөгөөд Дорнод аймгийн засаг захиргааны төв Чойбалсан хотын нэрийг одоо ч хадгалсаар байна.

Түүнийг нас барсны дараа Хорлоогийн Чойбалсангийн шарилыг 2005 он хүртэл (Дамдины Сүхбаатарын шарилын хамт) бунханд байрлуулж байжээ. 2000 оны үед бунханыг нурааж, Сүхбаатар, Чойбалсан нарын шарилыг нүүлгэн нутаглуулсан.

Хорлогийн Чойбалсан — монгольский революционер, лидер Монголии с середины 1930-х годов до 1952 года, маршал Монгольской народной республики.

Родился в семье кочевников. В 13 лет был отдан в буддийский монастырь, где и получил религиозное имя «Чойбалсан» («чой» — дхарма, «балсан» — величие). В 1910 году он ушел из монастыря и уехал в Ургу (сейчас Улаанбаатар). Начал изучать русский язык в школе при МИД Монголии, потом поехал на учебу в Иркутск. Он знал монгольский, русский и немецкий языки.

В 1919 году вступил в революционный кружок, который затем вошел в Монгольскую народно-революционную партию. Благодаря этому после победы монгольской Народной революции Чойбалсан стал занимать важнейшие руководящие посты в руководстве МНР.

Занимал пост министра обороны, главы МВД и МИД Монголии. В 1939 году стал премьер-министром МНР (фактическим руководителем государства). При Чойбалсане в стране были проведены массовые репрессии против буддийских монахов, представителей бывшей знати и других контрреволюционных элементов. Репрессиям было подвергнуто несколько процентов населения тогдашней Монголии.

Руководил монгольской армией во время боев на реке Халхин-гол в 1939 году и во время советско-японской войны в 1945 году.

В 1956 году под влиянием “оттепели” в СССР, культ личности Чойбалсана был подвергнут критике в докладе Ю. Цэдэнбала на съезде МНРП. Однако его статуи не были снесены, а административный центр аймака Дорнод и сейчас носит имя Чойбалсана.

После смерти тело Хорлогийна Чойбалсана было помещено в мавзолей, где находилось до 2005 года (вместе с телом Дамдина Сухэ-Батора). В 2000-х годах мавзолей был снесен, а тела Сухэ-Батора и Чойбалсана были перезахоронены.